Wie? Ik? Ja, ik ben daar gek, zeg! Nee, ik vind ze maar lastig en dan hebben ze ook nog zo'n angel waarmee ze kunnen steken! Nee, mij niet gezien, hoor!
Dit krijg ik vaak te horen als ik iemand vraag om een nestplaatsen voor solitaire bijen en voor solitaire wespen in de tuin te maken. Veel mensen weten heel weinig van deze insecten af. Angst voor insecten, vooral als deze in het bezit zijn van een angel, speelt hierbij een belangrijke rol. Dat deze angst ongegrond is leest U verderop in dit verhaal.
Het leven van de solitaire bij en de solitaire wesp
Solitaire bijen en solitaire wespen leven niet in een staat zoals de honingbij. Ze leven alleen (solitair). Bij deze "alleen levende" insecten zijn er mannetjes en vrouwtjes. Een koningin kennen ze niet. Nadat een mannetje met een vrouwtje gevreeën heeft, zoekt het vrouwtje een goede nestplaats op. Dat is meestal een gangetje in hout of steen (metselbij, klokjesbij, wolbij, behangersbij, maskerbij, muurwesp), maar er zijn ook soorten die hun nest in de grond maken (zandbij, groefbij, graafwesp). De vrouwtjes van de solitaire wespen leggen hun eitjes op een insect dat ze gevangen hebben. Nadat het eitje is gelegd, sluit het vrouwtje de cel af. Iedere soort doet dat op een andere manier. Sommige soorten doen dat met zand en klei (metselbij). Andere soorten doen dat met steentjes (klokjesbij) of stukjes blad (behangersbij). Meestal zitten er in een nestgang meerdere cellen achter elkaar. Het eitje wordt eerst een larfje. Het larfje eet het voedsel (stuifmeel of insect) op en gaat zich daarna verpoppen. Pas een jaar later komt de jonge solitaire bij of wesp uit het nest gekropen en begint alles weer van voren af aan.
Het nut van solitaire bijen en wespen.
Net als de honingbij bestuiven de solitaire bijen heel veel planten. de solitaire wespen zijn over het algemeen vleeseters en vangen heel wat lastige insecten weg zoals: rupsen, vliegen, kevers, muggen en luizen. Solitaire bijen en solitaire wespen zijn dus heel erg nuttig.
Waarom moeten we de solitaire bijen en solitaire wespen helpen?
Wij hebben steeds meer ruimte nodig om te leven. Overal worden er huizen en fabrieken gebouwd. Vaak moet daarvoor een stuk natuur verdwijnen. Het leefgebied voor allerlei dieren wordt daardoor kleiner. Dat geldt ook voor het leefgebied van de solitaire bijen en wespen. Op dit moment worden er 150 van de 300 soorten bedreigd. Daarnaast wordt de natuur die overblijft door ons ook nog eens veel te netjes bijgehouden. Oude vermolmde bomen en weipalen, afgebroken takken en rietstengels worden door ons meten opgeruimd en daar maken de solitaire bijen en solitaire wespen nou juist hun nestgangen in. We moeten er dus voor zorgen dat ze weer nestplaatsen kunnen vinden. U kunt daarbij helpen door deze te maken. Dat kan heel eenvoudig. In het volgende hoofdstuk kunt U lezen hoe U dat kunt doen.
Nesthulp
Blok hout: Neem een blok hout van ongeveer 25 cm dik. Boor er gaten in met een doorsnee van 2, 4, 6 en 8 mm Gebruik bij het boren zoveel mogelijk de lengte van de boor. De achterkant van de geboorde gang moet dicht blijven. Boor de gaten een klein beetje schuin omhoog. De gaten moeten ongeveer 2 cm van elkaar zitten. Schuur bij de ingang de splinters weg. De solitaire bijen en wespen hebben daar een hekel aan. Hang het blok op een warme en beschutte plaats op (zuidkant). Eind februari moet U de blokken ophangen, want al vroeg in het voorjaar komen de eerste soorten te voorschijn. Wilt U meer soorten in Uw tuin, dan moet U ook meer blokken ophangen. De gangen van één blok worden door een paar soorten al snel gevuld. Er is dat geen nestplaats meer over voor de soorten die later in het jaar hun opwachting maken.Stengels van de braam, framboos, vlier en roos: Maak van de stengels van deze planten een bundel. Hang deze bundel verticaal of horizontaal op een zonnige plaats op. De solitaire bijen en wespen knagen het merg van de stengels er zelf wel uit.
Bamboestengels: Neem enkele bamboestengels van verschillende diktes en zaag ze in stukken. Zorg ervoor dat de stukken aan de voorkant open zijn (achter de knoop doorzagen). De achterkant moet dicht zijn (op de knoop doorzagen). Doe de stukken in een conservenblik en hang dit op een zonnige plaats op.
Zand, leem, mergel en stenen: Steile randen van zand, leem of mergel zijn ook prima nestplaatsen voor solitaire bijen en wespen. Zo ook een paadje met klinkers in geel zand met voegen ertussen.
Voedsel
Zet in Uw tuin veel planten neer die enkelbloemig zijn. Kruiden zijn voor deze insecten uitstekende planten. Een "wilde" tuin is voor deze insecten echt ideaal. U haalt met solitaire bijen en solitaire wespen meer leven in Uw tuin: "bijenleven".
Steken! Nee, hoor!
U hoeft niet bang te zijn dat deze insecten U zullen steken. Ze doen echt niets. Ze zijn eerder bang voor U. U en Uw kinderen kunnen er rustig tussenin gaan staan. Hang de blokken voor de kinderen op ooghoogte op. Ze kunnen er dan veel beter naar kijken.
U zult ook parasitaire insecten, die hun eitjes op de eitjes van de solitaire bijen en solitaire wespen proberen te leggen, in Uw tuin krijgen. Zoals sluipwespen met hun lange legboren en koekoeksbijen. Een prachtig gezicht. U zult insecten zien, die U anders nooit ziet!
Veel plezier!
Een rode metselbij.
Een muurwesp met prooi.
Een knotswesp.
Een klokjesbij.
Een prachtige goudwesp (een parasiet).
Een ideale nestgelegenheid (hout, steen en bamboe).
Nestblokken.
Een bundel bamboe in een conservenblik .
Een opengewerkte nestgang.
Ze doen echt niets.
